1.REGJISTRIMI I BIZNESIT

Nisja e një biznesi të ri

Pasi të keni vendosur për të nisur një biznes të ri për të bërë transaksione tregtare ndërkombëtare ju duhet të vendosni për formën e biznesit të ri. Forma ose struktura e biznesit është e rëndësishme për qëllime të tatimit dhe gjithashtu për të përcaktuar detyrimet tuaja në rast të ndonjë padie ligjore apo pretendimi tjetër. Pasi të vendosni për formën e biznesit, ju pastaj duhet ta regjistroni biznesin tuaj të ri. Kjo pjesë prezanton format e bizneseve dhe hapat e nevojshëm për të nisur një biznes të ri, përfshirë regjistrimin.

Llojet e bizneseve

Më poshtë është një shpjegim i shkurtër i llojeve të ndryshme të bizneseve në Kosovë. Ju mund të dëshironi të konsultoheni me këshilltarët tuaj ligjor dhe kontabilistët kur të zgjidhni formën e biznesit për aktivitetet tuaja tregtare ndërkombëtare:

Bizneset individuale

Te bizneset individuale pronari ka detyrime të pakufizuara për të gjitha borxhet e shoqërisë. Shoqëria ka një emër zyrtar ose përfshin mbiemrin ligjor të pronarit dhe përfshin edhe akronimin “B.I.”

Ortakëri e përgjithshme

Te ortakëritë e përgjithshme të gjithë partnerët janë bashkërisht dhe individualisht përgjegjës për të gjitha borxhet dhe obligimet tjera të organizatës. Organizata kolektive (ortakëria) ka një emër i cili mund të përfshijë emrin e njërit prej partnerëve, duke vënë menjëherë para ose pas tij akronimin “O.P.”.

Ortakëri e kufizuar

Te ortakëritë, përveç partnerëve “te pakufizuar” (të cilët janë përgjegjës pa kufizime bashkërisht dhe individualisht për borxhet e kompanisë) mund të ketë edhe partnerë “të kufizuar” ose partnerë që janë përgjegjës për obligimet e kompanisë deri në masën e vlerës së kontributit të tyre në kapitalin themeltar. Ortakëria e tillë ka një emër i cili mund të përfshijë emrin e një apo më shumë partnerëve, duke vënë menjëherë para ose pas tij akronimin “O.K.”.

 Shoqëritë me Përgjegjësi të Kufizuar (SH.P.K.)

Shoqëritë me Përgjegjësi të Kufizuar janë ato organizata të themeluara nga një apo më shumë themelues, që janë përgjegjës vetëm deri në nivelin e kontributeve të tyre dhe të gjithë pasurisë. Shoqëria me Përgjegjësi të Kufizuar ka një emër në të cilin mund të përfshihet emri i një apo më shumë partnerëve, duke vënë përpara ose menjëherë pas tij akronimin “SH.P.K.”.

ARBK mund të regjistrojë një shoqëri me përgjegjësi të kufizuar pa pasur nevojë për të siguruar dëshmi për pagesën e kapitalit.

Shoqëri Aksionare (SH.A.)

Shoqëri Aksionare janë ato organizata kapitali i të cilave është i ndarë në aksione dhe aksionarët janë përgjegjës vetëm deri në nivelin e vlerës së kontributit të tyre. Ka një emër para ose pas të cilit duhet të përfshihet akronimi “SH.A.”. Shuma e kapitalit themeltar për këto organizata është së paku 10.000 Euro.

Kompani e huaj

Mund te regjistrohet si:

Degë e Shoqërisë së Huaj Tregtare – nënkupton subjektin e regjistruar në Kosovë për ushtrimin e veprimtarisë së ligjshme ekonomike nga një Shoqëri e Huaj Tregtare e themeluar sipas një ligji të një juridiksioni jashtë Kosovës. Pas regjistrimit gëzon të gjitha të drejtat dhe obligimet e krijuara në bazë të ligjit të zbatueshëm. Pas emrit duhet të shkruhet “DEGA NË KOSOVË” ose shkurtesen “D.K”.

Kompania e huaj mund te regjistrohet edhe si Zyrë e Përfaqësisë së Shoqërisë së Huaj Tregtare në Kosovë. Emri zyrtar duhet të përfshijë emrin e plotë të Shoqërisë së Huaj Tregtare me prapashtesën “Zyra e Përfaqësisë në Kosovë” ose shkurtesën “Z.P.K”.

 Kooperativat Bujqësore

Koperativë Bujqësore është një shoqëri tregtare e krijuar nga personat fizik ose juridik ku të gjithë duhet të jenë bujq që kontribuojnë me pronën e tyre private në kapitalin e përbashkët. Kooperative Bujqësore themelohet nga së paku pesë (5) bujq që janë nënshkrues të obligimeve. Kooperative nuk do të themelohet pa kapital dhe nuk do të ekzistojë pa kapital. Kapitali është i ndarë në aksione të vlerës së barabartë me vlerë minimale prej 1o EUR. Drejtori nuk mund të jetë anëtar i kooperativës, që është në përputhje me Ligjin Nr. 2003/9 për Kooperativat Bujqësore dhe Ligjin Nr. 03/L-004 për Ndryshim dhe Plotësimin e Ligjit Nr. 2009/3 për Kooperativat Bujqësore.

Regjistrimi i biznesit tuaj të ri

Bizneset e reja në Kosovë duhet të regjistrohen në Agjencinë për Regjistrimin e Bizneseve të Kosovës (ARBK). Shoqëritë Tregtare mund të themelohen dhe regjistrohen në Kosovë për çfarëdo qëllimi të ligjshëm dhe mund të kryejnë çfarëdo veprimtarie të ligjshme të specifikuar në nomenklaturën e kodeve të veprimtarive.

Kodet janë numra që përshtaten me veprimtarinë e biznesit të cilën ju vendosni ta hapni. Formularët që duhet të plotësohen për të hapur një biznes përmbajnë një pjesë ku juve ju kërkohet të shkruani kodin (në anën e majtë) dhe përshkrimin e biznesit (në anën e djathtë). Lista e kodeve mund të gjendet në faqen e internetit të Agjencisë për Regjistrimin e Bizneseve të Kosovës në https://arbkonline.rks-gov.net/ . Kodet përbëhen nga katër shifra.

Agjencia për Regjistrimin e Bizneseve e Kosovës (ARBK) regjistron të gjitha bizneset e reja, kryejnë modifikimin e të dhënave për bizneset dhe mbylljen e bizneseve, lëshon certifikata të regjistrimit me numër fiskal. Certifikata për tatimin në vlerën e shtuar, certifikatë për import-eksport dhe ofron informata the formularë falas.

Në ARBK mund të regjistrohen llojet e mëposhtme të bizneseve: bizneset individuale, ortakëritë e përgjithshme, ortakëritë e kufizuara, shoqëritë me përgjegjësi të kufizuar, shoqëritë aksionare, kompanitë e huaja dhe kooperativat bujqësore.

Pasi që këto lloje dallojnë nga njëra tjetra për nga detyrimet ligjore, dokumentet që kërkohen për regjistrimin fillestar të tyre janë gjithashtu të ndryshme. Ju duhet të plotësoni formularin përkatës duke u bazuar në llojin e biznesit që dëshironi të themeloni. Regjistrimi i biznesit të ri mund të behet edhe online në:  https://arbkonline.rks-gov.net/

ARBK

Adresa: Rr. “Muharrem Fejza” p.n.  Lagjja e Spitalit Prishtinë, Republika e Kosovës

2.PAISJA ME ÇERTIFIKATA DHE LICENCA TJERA

Certifikata per Tatimin mbi Vleren e Shtuar - TVSH

Sipas Legjislacionit në fuqi, cdo subjekt ekonomik qe planifikon të importoj ose eksportoj, duhet të jetë I regjistruar për TVSH. Aplikimi për t’u pajisur me Certifikatë të TVSH-së mund te bëhet në zyrat e Administratës Tatimore të Kosovës në Prishtinë (shih adresën më poshtë).

ATK

Adresa: ish-Ndertesa e Germise Sheshi „Skenderbeu“, Boulevardi Nena Tereze p.n. Prishtinë, Republika e Kosovës

Në rast se subjekti ekonomik ka të regjistruar aktivitetin e vetë në pjesët tjera të Kosovës, atëherë ai mundet që të aplikoj pranë qendrave tjera regjionale të ATK-së, të cilat funksionojnë në:

  1. Prizren
  2. Pejë
  3. Ferizaj
  4. Gjilan
  5. Mitrovicë, dhe
  6. Gjakovë

Për më shumë vizitoni: www.atk-ks.org

Paisja me licenca

Nuk aplikohet ndonjë licencë për import ose eksport të këtij produkti

Regjistrimi ne Doganen e Kosoves

Pas pajisjes me Certifikata të biznesit dhe të TVSH-së, subjekti ekonomik duhet të kërkoj nga ana e Doganës së Kosovës, aktivizimin e të dhënave të tyre në sistemin elektronik të Doganës së Kosovës-ASYCUDA World

Dogana e Kosovës

Adresa:
Drejtoria e Doganës

Rr. Rexhep Krasniqi,p.n. Prishtinë 10000

PROCEDURAT DOGANORE NE EKSPORT

“Procedurë doganore” është veprimi juridik për të kryer lirimin e mallrave nga “kontrolli doganor”. Kontrolli doganor i referohet masave të zbatuara për të siguruar pajtueshmërinë me ligjet dhe rregulloret e Republikës së Kosovës, që kanë të bëjnë me importimin, eksportimin ose transitin e mallrave.

Pavarësisht nga procedura doganore që një tregtar dëshiron të aplikojë për një dërgesë, deklarata doganore e mallrave kërkohet të plotësohet nga importuesi ose eksportuesi (ose një përfaqësues i autorizuar) dhe të paraqitet në Doganën e Kosovës në mënyrë që dërgesa të lëshohet nga kontrolli doganor.

Në përgatitjen e një deklaratë doganore të mallrave, tregtari duhet së pari të përcaktojë dhe të deklarojë cila procedurë doganore do të deklarohet për trajtimin e mëtejshëm të mallrave. Shembuj të procedurave doganore, të cilat mund të zbatohen për një dërgesë të mallrave, përfshijnë, ndër të tjera importimin, eksportimin, transitin, importimin e përkohshëm, magazinimin, transportimin, ri-eksportimin, tërheqjen e detyrimeve dhe përpunimin e brendshëm.

PALËT E TRETA PËRFAQËSUESE

Për realizimin e një transakcioni komercial ndërkombëtar në Kosovë, qoftë për të importuar, eksportuar apo kaluar mallra tranzit, kompanive tregtare do të ju duhet angazhimi i një pale të tretë përfaqësuese, që do ti përfaqësoj ata në procedurat e parapara tek agjencitë kufitare siç janë Doganat, Policia Kufitare, Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë, etj. Këta përfaqësues njihen si shpediterë apo agjentë zhdoganimi. Në Kosovë aktualisht ka më shumë se 100 firma shpedicioni dhe përafërsisht 500 shpediterë individual. Shumë shpediterë përfaqësohen nga Shoqata e Shpediterëve e Kosovës e cila është e lidhur me Odën Ekonomike të Kosovës. Niveli i profesionalizmit dhe kompetencës së shpediterëve mund të ndryshojë kështu që kur të përzgjidhni shpediterin që do të veprojë si agjent i juaji, ju duhet të kontrolloni me kujdes kualifikimin dhe reputacionin e tyre. Tarifat për shërbimet e shpediterëve negociohen individualisht dhe bazohen në vëllimin e tregtisë, numrin e artikujve të listuar në një faturë, kompleksitetin e transaksionit dhe të ngjashme.

Agjentët e tjerë, palë të treta, që janë thelbësorë për të aranzhuar hollësitë e transportit ndërkombëtar të mallrave të mallrave njihen si transportues të mallrave. Transportuesit e mallrave janë ekspertë sa i përket aranzhimeve të ndryshme të transportimit që duhet bërë për të lëvizur mallrat përmes kamionëve, hekurudhës, oqeanit ose ajrit (ose kombinime të këtyre transporteve multimodale) nga eksportuesi te importuesi. Ata do të ju këshillojnë lidhur me koston dhe kohen e nevojshme për opsionet e ndryshme të transportit dhe pastaj do të bëjnë aranzhime specifike transportimi për ju dhe do të marrin sigurimet e nevojshme. Shpesh e njëjta kompani, palë e tretë përfaqësuese ofron edhe shërbimet e shpeditimit edhe të transportit të mallrave. Disa firma të mëdha ndërkombëtare të transportit të mallrave operojnë në Kosovë. Tarifat për transportuesit e mallrave përcaktohen në bazë të kontejnerëve dhe janë të bazuara në peshën dhe vëllimin e dërgesave, kohën e vitit dhe të ngjashme.

DEKLARIMI I EKSPORTEVE

Deklaratat e eksportit mund të depozitohen në zyrën doganore kompetente për mbikëqyrjen e vendit ku është vendosur eksportuesi, ose zyrën doganore ku mallrat janë paketuar ose ngarkuar për eksport.

Lirimi për eksport do të jepet nga Dogana, me kusht që mallrat në fjalë largohen nga Kosova në të njëjtën gjendje si kur është paraqitur dhe pranuar deklarata e eksportit.

Eksportuesi konsiderohet të jetë personi në emër të të cilit është bërë deklarata e eksportit dhe i cili është pronar i mallrave ose ka të drejtë të ngjashme apo të drejtë disponimi me to në kohën kur deklarata depozitohet në Doganë. Kur pronësia ose e drejta ngjashme disponimit me mallra përket një personi të vendosur jashtë Kosovës në pajtim me kontratën në të cilën bazohet eksporti, eksportues do të konsiderohet të jetë pala kontraktuese e vendosur në Kosovë.

Më shumë informata rreth deklarimit të eksporteve

Kur formalitetet e eksportit për ndonjë arsye nuk kompletohen në zyrën doganore përgjegjëse për mbikëqyrjen e vendit ku është vendosur eksportuesi ose ku mallrat janë paketuar ose ngarkuar për eksport, zyra doganore ku deklarata e eksportit është parashtruar do të dërgojë një kopje të Dokumenti Unik Doganor (DUD) në zyrën doganore të parë të përmendur.

Kur deklarata e eksportit është bërë në bazë të DUD-it, do të përdoren kopjet 1, 2 dhe 3. Zyra doganore ku është paraqitur deklarata e eksportit (zyra doganore e eksportit) do të vulosë kutinë A dhe, kur është e përshtatshme, do të kompletojë kutinë D. Me lëshimin e mallrave, zyra do të mbajë kopjet 1 dhe 2 dhe do të kthej kopjen 3 personit përkatës.

Kopja 3 e DUD-it  dhe mallrat e liruara për eksport do të paraqiten në doganë në zyrën doganore të daljes.

Zyra doganore daljes do të thotë, në rast se mallrat eksportohen me:

  • hekurudhë, postë apo ajër, zyra doganore kompetente për vendin ku mallrat janë marrë përsipër në bazë të një kontrate të vetme transporti për transport në një vend tjetër nga kompanitë hekurudhore, autoritetet postare apo kompanitë e linjave ajrore;
  • tubacion dhe i energjisë elektrike, zyra ku është i vendosur eksportuesi;
  • mjete tjera ose në rrethana që nuk mbulohen nga (a) dhe (b), zyra e parë doganore para se mallrat të largohen nga Kosova.

Zyra doganore e daljes do të mjaftojë veten se mallrat e paraqitura përputhen me ato të deklaruara dhe do të mbikëqyrë largimin fizik të tyre. Kur deklaruesi shkruan ‘RET-EXP’ në Kutinë 44 ose ndryshe tregon dëshirën e tij që kopja 3 t’i kthehet atij, zyra doganore do të vërtetojë largimin fizik të mallrave me anë të një vërtetimi në anën e pasme të kopjes Nr 3 dhe do t’i japë atë kopje personit që ka paraqitur atë ose, kur kjo nuk është e mundur, një ndërmjetësi të emëruar në Kutinë 50 dhe i vendosur në rrethin e zyrës së daljes, për kthim te deklaruesi. Vërtetimi do të marrë formën e një vule që tregon emrin e zyrës dhe datën.

Në rastin e një eksportimi të ndarë, vërtetimi do të jepet vetëm për ato mallra që janë eksportuar në të vërtetë. Në rastin e një eksportimi të ndarë nëpërmjet disa zyrave doganore te ndryshme, zyra doganore e daljes, ku origjinali i kopjes 3 u prezantua, pas marrjes së një kërkese të arsyetuar, do vërtetojë një kopje të kopjes 3 për secilën pjesë të mallrave në fjalë, me qëllim që të paraqitet në një zyrë tjetër të daljes në fjalë. Origjinali i kopjes 3 do të shënohet në përputhje me rrethanat.

Kur zyra doganore e daljes vërteton se mallrat mungojnë, zyrtarët do të shënojnë kopjen e deklaratës së paraqitur dhe do të njoftojnë zyrën doganore të eksportit.

Kur zyra doganore e daljes vërteton se ka mallra më shumë, do të refuzojë daljen e këtyre mallrave derisa të përfundohen formalitetet e eksportit.

Kur zyra doganore e daljes vërteton një mospërputhje në natyrën e mallrave, ajo do të refuzojë daljen derisa të përfundohen formalitetet e eksportit dhe gjithashtu do të informojë zyrën doganore të eksportit.

Kur kemi të bëjmë me mallra që dërgohen në një vend tjetër ose me një zyrë doganore të daljes nën procedurën e transitit, zyra e nisjes do të miratojë kopjen 3 në përputhje me paragrafin 3 dhe t’ia kthejë atë deklaruesit pas shënimit të vërtetimit ‘Eksport’, me të kuqe, në të gjitha kopjet e dokumentit të transitit ose ndonjë dokument tjetër që zëvendëson atë. Zyra doganore e daljes do të kontrollojë daljen fizike të mallrave.

Kur mallrat e akcizës nën aranzhimet pezullimit të akcizës dërgohen në një vend tjetër nën mbulesën e dokumentit shoqërues doganor të parashikuara në Kodin e Akcizës, zyra doganore e eksportit do të vërtetojë kopjen 3 të DUD-it, në përputhje me paragrafin 3 dhe t’ia kthejë atë deklaruesit pas futjes së fjalës ‘Eksport’ me të kuqe dhe ngjitjes së vulës të përmendur në paragrafin 3 në të gjitha kopjet e dokumentit shoqërues administrativ.

Referencë do të bëhet në dokumentin shoqërues në kopjen 3 të DUD-it dhe anasjelltas.

Zyra doganore e daljes do të mbikëqyrë daljen fizike të mallrave dhe do t’i kthej prapa dërguesit një kopje të vërtetuar të dokumentit shoqërues administrativ të destinuar për të.

Zyra doganore e eksportit mund të kërkojë nga eksportuesi për të siguruar prova që mallrat janë larguar nga Kosova.

Deklaratat me gojë mund të bëhen vetëm në zyrën doganore të daljes.

Kur mallrat largohen nga Kosova pa një deklaratë të eksportit, deklarata e tillë duhet të depozitohet në mënyrë retrospektive nga eksportuesi në zyrën doganore kompetente për vendin ku ai është vendosur.

Pranimi i kësaj deklarate do të jetë subjekt i prezantimit nga eksportuesi, i bindjes së zyrës përkatëse doganore, i provave në lidhje me natyrën dhe sasinë e mallrave në fjalë dhe i rrethanave nën të cilat ato u larguan nga Kosova. Ajo zyrë gjithashtu do të vërtetojë kopjen 3 të DUD-it.

Pranimi retrospektiv i deklaratës nuk do të pengojë zbatimin e dënimeve në fuqi.

Kur mallrat e lëshuara për eksport nuk largohen nga Kosova, eksportuesi menjëherë do të informojë zyrën doganore të eksportit. Kopja 3 e DUD-it në fjalë do të kthehet në atë zyrë.

Kur një ndryshim në kontratën e transportit ka për pasojë ndërprerjen brenda Kosovës të një operacion të transportit që duhet të kishte përfunduar jashtë saj, kompanitë apo autoritetet në fjalë vetëm mund të kryejë kontratën ndryshuar me marrëveshjen e zyrës doganore të daljes, në rast të një operacioni tranziti, zyra e nisjes. Në këtë rast kopja 3 duhet të kthehet.

Kur mallrat e akcizës nën aranzhimet pezullimit të akcizës dërgohen në një vend tjetër nën mbulesën e dokumentit shoqërues doganor të parashikuara në Kodin e Akcizës, zyra doganore e eksportit do të vërtetojë kopjen 3 të DUD-it, në përputhje me paragrafin 3 dhe t’ia kthejë atë deklaruesit pas futjes së fjalës ‘Eksport’ me të kuqe dhe ngjitjes së vulës të përmendur në paragrafin 3 në të gjitha kopjet e dokumentit shoqërues administrativ.

Referencë do të bëhet në dokumentin shoqërues në kopjen 3 të DUD-it dhe anasjelltas.

Zyra doganore e daljes do të mbikëqyrë daljen fizike të mallrave dhe do t’i kthej prapa dërguesit një kopje të vërtetuar të dokumentit shoqërues administrativ të destinuar për të.

Zyra doganore e eksportit mund të kërkojë nga eksportuesi për të siguruar prova që mallrat janë larguar nga Kosova.

Deklaratat me gojë mund të bëhen vetëm në zyrën doganore të daljes.

Kur mallrat largohen nga Kosova pa një deklaratë të eksportit, deklarata e tillë duhet të depozitohet në mënyrë retrospektive nga eksportuesi në zyrën doganore kompetente për vendin ku ai është vendosur.

Pranimi i kësaj deklarate do të jetë subjekt i prezantimit nga eksportuesi, i bindjes së zyrës përkatëse doganore, i provave në lidhje me natyrën dhe sasinë e mallrave në fjalë dhe i rrethanave nën të cilat ato u larguan nga Kosova. Ajo zyrë gjithashtu do të vërtetojë kopjen 3 të DUD-it.

Pranimi retrospektiv i deklaratës nuk do të pengojë zbatimin e dënimeve në fuqi.

Kur mallrat e lëshuara për eksport nuk largohen nga Kosova, eksportuesi menjëherë do të informojë zyrën doganore të eksportit. Kopja 3 e DUD-it në fjalë do të kthehet në atë zyrë.

Kur një ndryshim në kontratën e transportit ka për pasojë ndërprerjen brenda Kosovës të një operacion të transportit që duhet të kishte përfunduar jashtë saj, kompanitë apo autoritetet në fjalë vetëm mund të kryejë kontratën ndryshuar me marrëveshjen e zyrës doganore të daljes, në rast të një operacioni tranziti, zyra e nisjes. Në këtë rast kopja 3 duhet të kthehet.

DOKUMENTET QË KËRKOHEN PËR EKSPORT

Për transaksione eksporti kërkohen dy (2) dokumente:

  1. Deklarata unike doganore (Shih modelin e formularit në Aneksin 16 të Udhëzimit Administrativ Nr. 11/2009), dhe
  2. Fatura komerciale.
  • Përveç kësaj, certifikata per levizjen e lire te mallrave “EUR 1” mund të kërkohet nga vendi i importimit, ne rast se Kosova ka te nenshkruar Marreveshje te Tregtise se lire me ate vend dhe eksportuesi deshiron te perfitoj nga taksat e ulura apo te hequra.

 

Duke ofruar informacion më të saktë në faturat komerciale, eksportuesit do të jetë më në gjendje për të aranzhuar zhdoganime më të shpejta të ngarkesave në lëvizjet e jashtme të ngarkesave në Kosovë, si dhe zhdoganimet e brendshme të ngarkesave në në vendin ku mallrat janë destinuar për importim.

Deklarata doganore e eksportit (DUD-i) mund të bëhet në çdo zyrë doganore në Kosovë, pavarësisht nga vendi ku do të eksportohen mallrat. Deklarata e eksportit mund të paraqitet në çdo kohë dhe Dogana e Kosovës mund të pranojë që mallrat në fjalë janë paraqitur në Doganë kur deklarata depozitohet.

Deklaratat doganore e eksportit normalisht duhet të parashtrohet elektronikisht ose dorëzohet në kopje të shtypur në një zyrë doganore të Kosovës gjatë ditëve dhe orëve të punës. Megjithatë, Dogana mund, me kërkesë të eksportuesit, dhe në shpenzime të eksportuesit, të autorizojë që deklarata të dorëzohet jashtë orarit të punës. Tarifat për shërbime të posaçme mund të aplikohen për këtë shërbim jashtë orarit të punës normale, dhe do të zbatohen për të mbuluar kostot shtesë që lidhen me ofrimin e shërbimit.

Deklarata doganore e eksportit duhet të plotësohet duke përdorur kodet perkatese te cilat janë dhënë në Aneksin 19 të “Udhëzimit Administrativ nr. 11/2009 që përcakton dispozitat për zbatimin e Kodit Doganor”.

Eksportuesi ose shpediteri duhet të dorëzojë deklaratën e eksportit në cilëndo zyrë doganore të autorizuar ku ata munden ose dëshirojnë të paraqesin mallrat.

Deklarata e eksportit pastaj do të përdoret si dokument transiti, duke mbuluar lëvizjen e mallrave nga terminali (ku deklarata e eksportit është paraqitur) deri në postin e kontrollit kufitar të daljes. Sistemi i TI-së ASYCUDA World i përdorur nga Dogana ka një funksion të quajtur “lirimi i eksportit”, përmes të cilit nëpunësi doganor në postin e kontrollit kufitar të daljes do të konfirmojë se mallrat janë larguar nga territori i Kosovës.

Një qasje më e sofistikuar është mbështetur edhe nga sistemi ASYCUDA, i cili konsiston në përdorimin e procedurës T1 (dhe llogaritë garantuese), për të mbuluar lëvizjen e mallrave (të deklaruara për eksport) nga një terminal doganor deri në postin e kontrollit kufitar të daljes. Në këtë rast T1 gjenerohet automatikisht nga deklarata e eksportit e vlerësuar dhe duhet të jetë e mbyllur në pikën e kontrollit kufitar të daljes. Madje edhe në këtë rast, operacioni  “Lirimi i eksportit” kryhet pastaj nga Dogana.

Dokumenti Unik Doganor

Certifikata EUR1

CMR